Leyte, 20 października 1944: początek kampanii na Filipinach

Samolot przelatujący nad spokojną taflą wody w słoneczny jesienny dzień

20 października 1944 roku wojska amerykańskie wylądowały na filipińskiej wyspie Leyte, rozpoczynając powrót sił USA na archipelag zajęty przez Japonię. Desant uruchomił operację, która doprowadziła do kilku wielkich starć morskich między 23 a 26 października. Ich skutkiem było poważne osłabienie japońskiej floty i jej zdolności do podejmowania kolejnych operacji, choć wojna na Pacyfiku trwała jeszcze wiele miesięcy.

Dlaczego lądowanie na Leyte było ważne

Filipiny leżały na szlakach morskich łączących Japonię z jej zasobami w Azji Południowo-Wschodniej. Powrót wojsk amerykańskich na archipelag miał więc znaczenie zarówno dla wyzwolenia zajętych wysp, jak i dla ograniczenia japońskich połączeń zaopatrzeniowych. Leyte, położona w środkowej części Filipin, stała się punktem rozpoczęcia dużej kampanii lądowej i morskiej.

20 października to rocznica lądowania na Leyte, a nie data rozstrzygnięcia wszystkich walk morskich. Określenie „bitwa w Zatoce Leyte” odnosi się do serii starć, które nastąpiły kilka dni później na rozległym obszarze wokół Filipin. Rozróżnienie tych etapów pomaga zrozumieć, jak amerykański desant doprowadził do konfrontacji flot.

Od desantu do końcowych starć: oś czasu

  • 20 października: amerykańskie oddziały lądują na Leyte. Rozpoczyna się kampania mająca odzyskać Filipiny.
  • 23–24 października: siły japońskie i amerykańskie ścierają się na Morzu Sibuyan oraz w cieśninie Surigao. Japońskie dowództwo próbuje zaatakować siły wspierające desant z kilku kierunków.
  • 25 października: dochodzi do starcia u wyspy Samar, a na północy także do walk u przylądka Engaño. Różne zespoły obu flot znajdują się w osobnych częściach obszaru walk.
  • 26 października: kończą się ostatnie działania morskie zaliczane do bitwy w Zatoce Leyte. Kampania na Filipinach trwa dalej.

Oś czasu pokazuje, dlaczego sama data lądowania nie opisuje całej bitwy. Desant stworzył cel operacyjny, który japońska flota próbowała zaatakować, a rozproszone starcia rozegrały się w kolejnych dniach.

Halsey, Kurita i plan japońskiego kontrataku

Admirał William Halsey dowodził amerykańską Trzecią Flotą, której lotniskowce i okręty stanowiły ważną część sił działających w regionie. Japoński plan zakładał uderzenie na amerykańskie jednostki wspierające operację na Leyte. Wśród kluczowych dowódców był admirał Takeo Kurita, prowadzący zespół ciężkich okrętów, który miał przedrzeć się w stronę sił desantowych.

Walki nie sprowadzały się do jednego pojedynku dowódców. Japońskie zespoły próbowały skoordynować atak z różnych kierunków, podczas gdy Amerykanie musieli reagować na kilka zagrożeń na rozległym akwenie. Manewry Halseya i Kurity są istotnym elementem opowieści, ale wynik bitwy zależał także od działań innych grup okrętów i od przebiegu kolejnych starć.

Leyte, 20 października 1944: początek kampanii na Filipinach

Cztery obszary walk

Wydarzenia rozegrały się w kilku miejscach: na Morzu Sibuyan, w cieśninie Surigao, u wyspy Samar i u przylądka Engaño. To właśnie ich połączenie tworzy bitwę w Zatoce Leyte. W nazwie jest „zatoka”, lecz walki obejmowały znacznie większy obszar morski wokół Filipin.

Co bitwa zmieniła dla japońskiej floty

Starcia kosztowały Japonię część najważniejszych okrętów i ograniczyły jej zdolność do przeprowadzania złożonych operacji morskich. Po Leyte flota japońska miała znacznie mniejsze możliwości zagrożenia amerykańskim siłom i utrudniania dalszego marszu przez Filipiny. Znaczenie bitwy wynikało zatem nie tylko z wyniku poszczególnych potyczek, lecz także z ich łącznego wpływu na przyszłe działania na Pacyfiku.

Nie oznacza to, że wojna skończyła się 26 października ani że opór japoński ustał wraz z bitwą. Walki o Filipiny trwały, a koniec II wojny światowej nastąpił dopiero w 1945 roku. Leyte było ważnym krokiem w kampanii i ciosem dla japońskiej floty, ale nie pojedynczym wydarzeniem kończącym wojnę.

Rocznica 20 października przypomina więc początek: lądowanie, które przeniosło walkę o Filipiny na nowy etap. Następnym morskim punktem tej historii są starcia z 23–26 października 1944 roku, znane jako bitwa w Zatoce Leyte.

Źródło: Britannica

Komentarze

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!
Redakcja Historyczna

Redakcja Historyczna

Redakcja Historyczna to zespół ekspertów odpowiedzialny za weryfikację faktów oraz analizę wydarzeń z przeszłości publikowanych w portalu Samczy Podryw. Naszym zadaniem jest dostarczanie rzetelnych informacji, opartych na sprawdzonych źródłach historycznych i dokumentacji. Dbamy o najwyższe standardy merytoryczne, dbając o to, by każda publikacja była zgodna z aktualnym stanem wiedzy naukowej, zapewniając czytelnikom dostęp do fascynujących, a zarazem wiarygodnych treści historycznych

Więcej artykułów